برق مورد نیازتان را تولید کنید!

پرفسور کارلسون دانشمند سوئدی میگوید: «همواره صرفه اقتصادی این است برقی را که تولید کرده اید خودتان در خانه مصرف کنید، تا این که آنرا به شبکه بفروشید.»

پرهام احمدی مقدم: بدون شک توسعه تکنیک های مختلف انرژی خورشیدی و خصوصاً کاربرد آن در ساختمان در جهان مدیون چهل سال فعالیت های خستگی ناپذیر پرفسور کارلسون دانشمند برجسته سوئدی است. نه فقط تعداد مقالات و تالیفات ایشان بالغ بر ده ها میباشد، بلکه صدها دانشجوی تربیت شده وی، در اقصی نقاط جهان این فناوری را گسترش داده اند. 
با پرفسور کارلسون در آخرین لحظات سفرش به ایران در فرودگاه گفت وگو کردیم، که در پی میاید.

 ممکن است مختصری از سوابق خودتان و اینکه اکنون به چه کاری مشغول هستید بیان نمایید؟

من عمدتاً متخصص انرژی خورشیدی هستم ولی در زمینه امکانات مختلف بهره گیری از مزایای کلیه ی انرژی های تجدیدپذیر بیش از سی سال کار و تحقیق کرده ام. این روزها بیشتر برروی افزایش بهره وری انرژی در ساختمان کار میکنم با این وجود در این زمینه هم، بیشتر تمرکز تحقیقات من در ارتباط با انرژی خورشیدی است. 

 برای خوانندگان ما زندگی شخصی شما (به عنوان یک استاد دانشگاه سوئدی) نیز جالب است، کمی توضیح میدهید؟

من در یک روستا به دنیا آمده ام و هم اکنون نیز در همان جا زندگی میکنم. در شهرهای مختلف از جمله اوپسالا، لوند، وسترس و یوله کار و زندگی کرده ام ولی همیشه به ریشه های دوران کودکی ام بازگشته ام. اکنون هر روزه مسافت طولانی بین خانه و محل کار را در رفت و آمد هستم. من همانگونه ای زندگی میکنم که به دیگران توصیه میکنم، بنابراین در پشت بام خانه من سلول ها و کالکتورهای خورشیدی نصب شده است و در هنگامی که خورشید میدرخشد انرژی را برای من ذخیره میکنند. من ازدواج کرده ام و دو فرزند دارم که اکنون بزرگسال هستند. به فوتبال و باندی (یک نوع ورزش زمستانی شبیه به هاکی روی یخ است، مترجم) علاقه مندم حتی به عنوان مربی فوتبال به نوجوانان کمک میکنم. 

چگونه به انرژی خورشیدی علاقه مند شدید؟

علاقه من بر میگردد به سال 1981 زمانی که من تز دکترایم را کار میکردم. موضوع تحقیق من در مورد پوشش شیشه های پنجره بود به نحوی که اتلاف انرژی در ساختمان را از طریق پنجره کاهش دهد. چیزی که امروزه مرسوم است و به خوبی توسعه یافته ولی در آن زمان تکنولوژی جدیدی بود. در اوایل دهه 1980، سوئد با بحران انرژی مواجه بود و این مسئله فرصت های تحقیقاتی را ایجاد کرد. پیشنهادی را از طرف شرکت Vattenfall دریافت کردم تا در مورد انرژی های تجدیدپذیر با محوریت چگونگی بکارگیری انرژی های خورشیدی، تحقیق کنم. و این شروعی بود که من سال های سال در زمینه ی استفاده از انرژی خورشیدی به صورت گرما و الکتریسیته تحقیق نمایم. در طی این سال ها علاوه بر کار با شرکت Vattenfall، به عنوان مدرس نیز با دانشگاه های متعددی مثل اوپسالا و لوند، همکاری داشتم. در سال 2010 کرسی استادی فناوری انرژی را در دانشگاه مالاردالن بدست آوردم و در این دانشگاه من راس یک گروه تحقیقاتی هستم که در مورد بهینه سازی انرژی در ساختمان و انرژی های تجدیدپذیر تحقیق میکند. در این مسیر با خیلی از شرکت ها از جمله ABB و متخصص مشهور بنگت استرید، همکاری داریم. 

الکتریسیته خورشیدی، تکنولوژی های مختلفی دارد شما آینده کدام را بهتر میبینید؟ 

من به طور کلی آینده انرژی خورشیدی را روشن میبینم. ولی سلول های خورشیدی را خصوصاٌ برای صاحبان منازل مسکونی بهتر میدانم زیرا هزینه سلول های خورشیدی امروزه کاهش یافته و صاحب یک خانه نیز میتواند اضافه تولید خود را به شبکه تحویل دهد و بفروشد. همچنین حتی این امکان نیز وجود دارد که آنرا به صورت گرما در مخزن آبگرم ذخیره کند. (یعنی المنت حرارتی الکتریکی در داخل مخزن آب قرار گیرد که برق که بیش از نیاز تولید شده آنرا گرم نماید و در نتیجه الکتریسیته اضافه بصورت گرما ذخیره میشود و انرژی مورد نیاز برای گرم کردن آب از سایر منابع کاهش مییابد) البته گرمایش خورشیدی و آبگرم خورشیدی هر کدام جایگاه خودش را دارد که مورد سوال شما نیست.

سیستم خرید برق تجدیدپذیر در سوئد چگونه است؟

در سوئد هزینه برق منزل که پرداخت میکنید شامل سه بخش است بخش اول هزینه ای است که به نیروگاه تولید کننده برق پرداخت میکنید، بخش دوم هزینه ای که به شرکت که بوسیله شبکه، برق را توزیع میکند و آنرا به درب منزل شما میرساند میپردازید و بخش سوم هم همان مالیات است که شما در تمام خریدهایتان در سوئد میپردازید. وقتی برق تولیدی تان را به شبکه میدهید در واقع تنها فقط همان قیمت برق تولید شده در نیروگاه را دریافت میکنید. بنابر این قیمت فروش برق به شبکه به مراتب از قیمت خرید برق از شبکه کمتر است. این بدین معنا است که همواره برای شما صرفه اقتصادی بر این است برقی را که تولید کرده اید خودتان در خانه مصرف کنید تا این که آنرا به شبکه بفروشید. این مسئله باعث صرفه جویی در استفاده از شبکه برق و هزینه های مرتبط با آن میشود. ولی به علت هزینه بالای الکتریسیته در سوئد نسبت به ایران هنوز بسیاری از مردم از برق خورشیدی استفاده میکنند. 

آیا برای بهبود وضعیت انرژی در ساختمان در ایران توصیه ای دارید؟ 

اطلاعات من شاید هنوز راجع به وضعیت ایران کافی نباشد ولی به طور کلی توجه به محاسبات طراحی، آموزش و تعیین معیاری (معیار الزامی مترجم) برای حداکثر انرژی کل مصرفی در هر متر مربع ساختمان میتواند برخی از این پیشنهادات باشد. (انرژی کل مصرفی ساختمان عبارت از مجموع انرژی سوخت مصرفی ساختمان اعم از گاز یا نفت و غیره به علاوه ضریبی از مصرف انرژی الکتریکی در ساختمان مثلاً به علاوه دو برابر انرژی الکتریکی، مترجم) 

و سوال آخر آیا به عنوان یک خارجی در برداشت شما نسبت به ایران قبل و بعد از سفر به ایران تفاوتی حاصل شد؟ 
خانواده من قبل از آمدنم نگران بودند و حتی خودم هم اطمینان کافی نداشتم، ولی اکنون مطمئن هستم که ایران امن است و تمیزتر از برخی کشورهای دیگر است که من به آنها سفر کرده ام.